वर्षायाम सुरु भएसँगै जुम्लाको प्रसिद्ध गुठिचौर हरियालीले ढाकिएको छ। कचौरा आकारको विशाल फाँटका रूपमा परिचित गुठिचौर अहिले रङ्गीचङ्गी जंगली फूलले सिँगारिएको छ। हरियो घाँसे मैदान, फूलहरूको सुगन्ध, चिसो हावा र फाँटको किनारबाट बग्ने स्वच्छ पानीले यहाँ पुग्ने जोकोहीलाई प्राकृतिक सौन्दर्यको अनुपम अनुभूति गराइरहेको छ।
नयाँ कर्णालीकाे एक रिपोर्ट
गुठिचौर जुम्ला र जाजरकोटका किसानहरूको वर्षायामको प्रमुख गोठालो क्षेत्रका रूपमा परिचित छ। वर्षा लागेपछि किसानहरूले आफ्ना भैंसी, गाई, भेडा र बाख्रालाई चराउन यही विशाल फाँटमा ल्याउने परम्परा आज पनि जीवित छ। पर्याप्त घाँस, स्वच्छ पानी र खुला चरन क्षेत्र भएकाले गुठिचौर पशुपालनका लागि अत्यन्त उपयुक्त मानिन्छ। यसले स्थानीय किसानको जीविकोपार्जनमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउँदै आएको छ।
वर्षाको पहिलो झरीसँगै गुठिचौरको मुहार फेरिन्छ। सुख्खा देखिने मैदान केही दिनमै हरियो गलैंचामा परिणत हुन्छ। फाँटभरि फुलेका रङ्गीचङ्गी फूलहरूले प्रकृतिलाई झन् मनमोहक बनाइदिन्छन्। चरिरहेका पशुचौपाया, चराका चिरविर आवाज र वरिपरिका हरिया डाँडाले गुठिचौरलाई साहित्य, कला र प्रकृतिप्रेमीहरूको आकर्षणको केन्द्र बनाएको छ।
प्राकृतिक सुन्दरताले भरिपूर्ण गुठिचौरमा वर्षायाममा आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकको आगमन पनि बढ्ने गरेको छ। यहाँ पुग्ने पर्यटकहरूले हरियाली मैदानमा रमाउने, तस्वीर खिच्ने, स्थानीय संस्कृति बुझ्ने तथा हिमाली वातावरणको आनन्द लिने गर्छन्। फाँटको किनारबाट बग्ने स्वच्छ पानीले यहाँको सौन्दर्यमा थप आकर्षण थपेको छ। पानीको कलकल आवाज, चराचुरुङ्गीको चिरबिर र फूलहरूको बास्नाले गुठिचौरलाई प्राकृतिक विश्रामस्थलको रूपमा चिनाएको छ।
स्थानीय बासिन्दाका अनुसार गुठिचौर केवल चरन क्षेत्र मात्र नभई स्थानीय संस्कृति, परम्परा र ग्रामीण जीवनशैलीसँग गाँसिएको महत्वपूर्ण सम्पदा हो। यहाँको प्राकृतिक वातावरणले धेरै लाई मनाेरम दृश्यावलाेकनका लागि प्रेरित गर्ने गरेको विश्वास गरिन्छ। हरियाली मैदान, हिमाली दृश्य र ग्रामीण जीवनको समिश्रणले गुठिचौरलाई प्रकृतिको खुला सङ्ग्रहालय जस्तै बनाएको छ।
यद्यपि, बढ्दो पर्यटनसँगै यस क्षेत्रको संरक्षणमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता पनि देखिएको छ। स्थानीयवासीहरूले फोहोर व्यवस्थापन, चरन क्षेत्रको संरक्षण, प्राकृतिक स्रोतको दिगो उपयोग तथा पर्यटन पूर्वाधारको विकास गर्न सम्बन्धित निकायसँग आग्रह गरेका छन्। उचित संरक्षण र प्रवर्द्धन गर्न सके गुठिचौरले कृषि, पशुपालन, पर्यटन र साहित्यिक पहिचानलाई अझ सुदृढ बनाउने विश्वास गरिएको छ।
प्राकृतिक सौन्दर्य, हरियाली, रङ्गीचङ्गी फूल, पशुपालनको परम्परा र शान्त वातावरणले भरिएको गुठिचौर वर्षायाममा अझ जीवन्त बन्छ। यही अनुपम सौन्दर्यका कारण गुठिचौर जुम्लाको मात्र होइन, समग्र नेपालको एक महत्वपूर्ण प्राकृतिक तथा साहित्यिक गन्तव्यका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ।