२०८३ भाद्र १७ गते
धार्मिक र सांस्कृतिक रूपले निकै महत्त्वपूर्ण मानिने बाजुराको बढी मालिका मन्दिरको दर्शन गरी जुम्लाको सरकारी टोली आज १७औँ दिनमा जुम्ला सदरमुकाम खलंगा फर्किएको छ। जुम्ला र बढी मालिकाबीचको पूर्वकालदेखिको सम्बन्धलाई निरन्तरता दिँदै यो टोली दर्शन र पूजाअर्चनाका लागि निस्किएको थियो। टोलीको पुनरागमनले जुम्लामा उत्सवमय वातावरण छाएको छ।
बढी मालिका मन्दिर नेपालको सुदूरपश्चिम र कर्णाली प्रदेशकै एक प्रमुख शक्तिपीठ हो। हरेक वर्ष भदौ शुक्ल पूर्णिमाको अवसरमा यहाँ भव्य मेला लाग्छ। परम्परा अनुसार, कर्णाली प्रदेशको राजधानी सुर्खेत, डोटीको दिपायल र जुम्लाबाट सरकारी टोलीहरू विशेष पेटारो देवीलाई चढाइने विशेष सामग्री सहित बढी मालिकाको दर्शनका लागि प्रस्थान गर्ने चलन छ।
जुम्लाको टोलीले पनि यही प्राचीन परम्परालाई पछ्याउँदै जुम्लाको सदरमुकाममा रहेका चन्दननाथ मन्दिर र अन्य प्रमुख मन्दिरहरूबाट विधिगत रूपमा पेटारो र प्रसाद ग्रहण गरी बढी मालिकाका लागि प्रस्थान गरेको थियो। यो यात्रा केवल धार्मिक भ्रमण मात्र नभई दुई क्षेत्रबीचको सांस्कृतिक एकता र प्रशासनिक समन्वयको प्रतीक पनि मानिन्छ।
१७ दिनको यो यात्रा भौगोलिक रूपमा निकै चुनौतीपूर्ण थियो। टोलीले दुर्गम पहाड जंगल र कठिन भिरालो बाटोहरू तय गर्दै बढी मालिका पुग्नुपरेको थियो। बर्खाको समयमा बाटोको अवस्था अझ नाजुक हुने भएकाले यात्रा कठिन बनेको थियो।
टोलीको नेतृत्वमा प्रमुख जिल्ला अधिकारी वा उहाँले तोक्नुभएको वरिष्ठ प्रशासकीय अधिकृत हुनुहुन्थ्यो भने, यसमा जिल्लाका विभिन्न सरकारी निकायका प्रतिनिधिहरू नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलको सुरक्षा टोली र स्थानीय संस्कृति बुझेका व्यक्तिहरू समावेश थियो। टोलीको सुरक्षा र व्यवस्थापनका लागि सरकारले विशेष प्रबन्ध मिलाएको थियो।
यात्राका क्रममा टोलीले विभिन्न स्थानमा स्थानीय प्रशासन र समुदायसँग समन्वय गर्दै अघि बढेको थियो। यसले दुर्गम क्षेत्रका नागरिकहरूमा सरकारप्रति विश्वास बढाउन र प्रशासनिक पहुँच महसुस गराउन मद्दत गरेको छ।
बढी मालिका पुगेपछि सरकारी टोलीले भदौ शुक्ल चतुर्दशी र पूर्णिमाको अवसरमा विशेष पूजाअर्चना र होम हवन गरेको थियो। जुम्लाबाट लगिएको पेटारो देवीलाई अर्पण गरिएको थियो। टोलीले राष्ट्र र जनताको कल्याण शान्ति र समृद्धिको कामना गर्दै देवीसँग प्रार्थना गरेको थियो।
पूजा अनुष्ठानको समयमा स्थानीय र अन्य जिल्लाबाट आएका श्रद्धालु भक्तजनहरूसँग सरकारी टोलीको अन्तर्क्रिया पनि भएको थियो। यसले बढी मालिका मेलालाई अझ भव्य र व्यवस्थित बनाउन सरकारी चासोलाई दर्शाएको थियो।
आज १७औँ दिनपछि जुम्ला फर्किएको सरकारी टोलीलाई सदरमुकाम खलंगामा भव्य स्वागत गरियो। स्थानीय नागरिक राजनीतिक दलका प्रतिनिधि र विभिन्न संघसंस्थाका पदाधिकारीहरूले फूलमाला र अबिर जात्रासहित टोलीको स्वागत गरेका थिए। टोलीका सदस्यहरूले बढी मालिकाको प्रसाद र टीका स्थानीयलाई वितरण गरेका थिए।
जुम्लाको सरकारी टोलीको बढी मालिका यात्राले धेरै महत्त्वपूर्ण सन्देशहरू दिएको छ। पहिलो यसले नेपालको अमूल्य धार्मिक र सांस्कृतिक परम्परालाई संरक्षण र संवर्द्धन गर्न सरकारी प्रतिबद्धतालाई पुष्टि गरेको छ। दोस्रो यो यात्रा दुर्गम क्षेत्रका नागरिक र प्रशासनबीचको सम्बन्धलाई बलियो बनाउने एउटा सेतु बनेको छ। तेस्रो यसले आन्तरिक पर्यटन प्रवर्द्धनमा र जुम्ला बाजुरा जस्ता दुर्गम जिल्लाहरूको धार्मिक पर्यटकीय सम्भावनालाई उजागर गर्न सहयोग पुर्याएको छ।
यो १७ दिनको चुनौतीपूर्ण यात्रा केवल एउटा यात्रा मात्र नभई नेपाली संस्कृति धर्म र प्रशासनिक उत्तरदायित्वको एउटा सुन्दर उदाहरण हो।
